Een ervaring die voorgoed in het geheugen van neurochirurg Eben Alexander is gegrift, zo schreef cardioloog Pim van Lommel in zijn voorwoord in het boek “Na dit leven” van Eben Alexander, waarin die zijn bijna dood ervaring beschrijft. Het is niet

toevallig dat Pim van Lommel in dat boek een voorwoord schrijft: zowel van Lommel als Alexander zijn er van overtuigd dat er een voortbestaan is van ons bewustzijn na de dood. De eerste na onderzoek aan talloze patienten van hem die een BDE hadden meegemaakt tijdens een hartstilstand, de tweede op grond van zijn eigen ervaringen tijdens een hartstilstand. Zowel van Lommel als Alexander komen in hun boek met overtuigend “bewijs” dat de BDE wel moét betekenen dat er leven is na de dood. Dat bewijs komt er kort gezegd op neer, dat de BDE optreedt terwijl de patient klinisch dood is. Er is geen bloedtoevoer naar de hersenen meer op het moment dat de patient een indringende beleving krijgt van wat een hiernamaals lijkt te zijn. Een belevenis die zijn of haar leven daarna voorgoed verandert. Een belevenis die voor altijd in het geheugen staat gegrift.

En precies dat laatste haalt de BDE als “bewijs” voor een hiernamaals onderuit. Al onze herinneringen zijn opgeslagen in ons brein, elke herinnering op z’n eigen plek. Dat weten we omdat we dingen vergeten, als de locaties in het brein, waar die herinneringen liggen opgeslagen, beschadigd raken. Bijvoorbeeld na een hersenbloeding, door een hersentumor of bij dementie. Omgekeerd kunnen ook bepaalde herinneringen worden opgeroepen als de gerelateerde hersengebieden worden geprikkeld met elektrische pulsjes. Ook kunnen herinneringen gewist worden door sterke elektrostimulering van de hersenen tijdens het “ophalen” van een herinnering [*]. Zonder een werkend brein kunnen we ons niets herinneren. Als het brein werkelijk volledig inactief is, dan is het brein niet in staat iets in het geheugen op te slaan. Ook geen BDE. Alleen al het feit dat een BDE voorgoed in ons geheugen staat gegrift, maakt het onmogelijk dat de BDE optrad terwijl het brein volledig inactief was.

Maar wat gebeurt er dan? Er komen steeds meer aanwijzingen dat het brein zelf de BDE creëert. Zie ook denkbeeld “de weg naar de hemel eindigt bij het brein” op deze site. En wellicht geeft recent onderzoek van George Mashour en Jimo Borjigin van de Universiteit van Michigan ons nog een belangrijke aanwijzing [**].

George en Jimo hebben de hersenactiviteit gemeten van muizen die klinisch dood waren (onder narcose werd het hart stil gezet). Dat was nog nooit eerder gemeten (en is bij mensen nog steeds nooit gemeten). Wat blijkt: gedurende 30 seconden nadat het hart is gestopt, en de muis klinisch dood is, is het muizenbrein niet alleen meetbaar actief, het is zelfs actiever dan een normaal, wakend muizenbrein. De hersenactiviteit is bovendien in hoge mate gesynchroniseerd, kenmerkend voor een staat van grote opwinding. Ook waren alle hersensignalen die kenmerkend zijn voor bewustzijn actief. Dat alles wijst erop dat de klinisch dode muis een bewuste enerverende ervaring had! Nu is een muizenbrein geen mensenbrein, maar het is uit dezelfde basis elementen opgebouwd en werkt op dezelfde manier. Het mensenbrein is alleen veel krachtiger en ongetwijfeld in staat tot het genereren van een veel rijkere enerverende ervaring. En omdat het brein nog springlevend is bij klinische dood, kan zo’n ervaring nog worden opgeslagen ook. Hoeveel muizen zich de ervaring herinneren na ontwaken uit de klinische dood en hoe je daar achter komt is nog een uitdagend onderwerp voor vervolgonderzoek.

Januari 2014

[*]”Herinneringen zijn te veranderen en te wissen” - Volkskrant 6 januari 2014

[**] “Surge of neurophysiological coherence and connectivity in the dying brain” - PNAS, volume 110, nr 35